Ik woon vlakbij molen De Adriaan in Haarlem. Toen ik tijdens een wandeling zag dat de wieken waren bespannen met zwarte doeken, dacht ik dat er iets aan de hand was. Ik had wel eens gelezen, dat je aan de stand van de wieken van een molen iets kunt aflezen. Het is een bijna vergeten manier van communiceren daterend van lang geleden, toen er nog geen andere middelen van communicatie waren.
Bovendien hing er een klein donker vlaggetje te wapperen bovenaan de molen.

Molen de Adriaan in Haarlem

Zwarte wieken

Ooit had een vriendin mij verteld over haar oom, die molenaar was geweest tijdens zijn leven. Op de dag van zijn begrafenis hadden alle molens, die bij zijn gilde behoorden, de rouwstand aangenomen. De stand van de wieken van de molens stonden allemaal hetzelfde. Hoe die stand was, wist ik niet, maar ik zag het voor me, al die molens op een rij. Ik vond dat een mooie ontroerende blijk van meeleven.

Toen ik Molen de Adriaan zag met zwarte spanten dacht ik aan haar verhaal. Er was vast iemand overleden. Het kon een molenaar zijn of een familielid van een molenaar. Of er was een rouwdienst die dag voor iemand die veel van molens had gehouden. Tenslotte wordt dat steeds meer gedaan, een rouwdienst op een ongebruikelijke plaats houden. Ik keek met eerbied naar de stand van de wieken van de molen en leefde stilletjes mee met deze trieste gebeurtenis.

Mijn misser

Aangezien mijn nieuwsgierigheid gewekt was, wilde ik weten of ik het bij het rechte eind had. Was er iemand overleden? Ik stuurde een email naar Molen de Adriaan met die vraag. Ik hoopte natuurlijk, dat ik niet te vrijpostig was met mijn vraag.

Dit was het antwoord:

De molen stond niet in rouwstand. Het kan zijn dat de molenaar bezig was met onderhoud of bezig was de zeilen bij te zetten. En als een molenaar de wieken stil zet (om het de bezoekers te demonstreren), dan schiet de wiek wel eens door.
De winterzeilen zijn bruin getaand, de zomerzeilen zijn wit. In april worden de zeilen gewisseld.
De wimpel, die je gezien hebt, is de blauwe wimpel van de Hollandsche Molen. Als de molen werkelijk in de rouwstand zou staan, dan zou de Nederlandse vlak ook halfstok boven in de molen hebben gehangen.

Gelukkig, er was niemand overleden, maar ik had totaal niets begrepen van de molentaal van de wieken.

Witte zeilen op molen De Adriaan

Wat betekent de stand?

Bij de rouwstand staan de wieken enigszins naar rechts, voorbij de romp. Het leven is voorbij, de wieken staan voorbij (de romp). Met de vreugdestand is het juist net andersom, de wieken staan dan enigszins naar links. Bij de korte ruststand (van een dag of weekend) staan de wieken in de vorm van het plusteken. Bij de lange ruststand staan de wieken juist in de vorm van een kruisteken, bijvoorbeeld als de molenaar met vakantie is. Klik hier voor een duidelijke illustratie.

Toeristen

Er komen altijd veel toeristen af op dit Hollandse wonder. Natuurlijk maken die toeristen veel selfies met Molen de Adriaan op de achtergrond. Of ze vragen aan mij, als ik langs wandel met de hond, of ik een foto van ze wil maken met de molen op de achtergrond. Dat doe ik graag. Sterker nog, ik kan ze nu zelfs het een en ander over de molen uitleggen. Dankzij mijn misser.
Toeristen vragen tegenwoordig ook vaak waar het kasteel is. Want dit is een historische buurt met een molen, een kasteel en een gevangenis. Met het kasteel bedoelen ze trouwens de Amsterdamse Poort, die ik gefotografeerd heb bij het stukje over onze buurtwinkelstraat, de Amsterdamstraat.

Molen te Haarlem met toeristen die een selfie maken met de molen op de achtergrond

Museum de Adriaan

Ook met kinderen vanaf 5 jaar is Molen De Adriaan leuk om te bezoeken. Ze leren over het vak van molenaar en het is heel spannend om die 5 behoorlijk steile trappen op te klimmen. Het uitzicht op de omgang is betoverend, helemaal voor Haarlemmers. Een enkele keer is de molen echt in bedrijf en wordt er meel gemaakt.

Sinds een jaar kun je ook het Panorama over historisch Haarlem bekijken, die door schilder Chiel Braat op de ronde muur van de benedenverdieping aangebracht is.

Molen de Adriaan

Molen de Adriaan (Molenmuseum)
Papentorenvest 1-A
2011 AV Haarlem
023 – 545 02 59
geopend:
1 maart – 1 november: ma-vrij: 13.00 – 17.00 uur, zat-zon: 10.30 – 17.00 uur
1 november – 1 maart: zelfde, maar di – wo – do gesloten
toegang:
kinderen 5-12 jaar: 2,00 euro, volwassenen: 5,00 euro