Het nieuwste deel van de prentenboek reeks over Fred het (heel erg eigenwijze) Hert heet Fred en de Rare Vogel, geschreven en geïllustreerd door Pépé Smit. Dit vijfde deel is recent uitgekomen bij uitgeverij De Harmonie.

Naar aanleiding van dit nieuwste prentenboek over Fred, één van de leukste karakters van deze eeuw in prentenboekenland, had ik een interview met Pépé Smit, mijn allereerste interview ooit, online natuurlijk. Maar Pépé zei al meteen bij aanvang: “nou als je het niet goed vindt, dan doen we het morgen toch weer over!”. En dat hielp. Pépé Smit (1963, Den Haag) is gewoon een hele leuke vrouw, lees maar:

Hoe is Fred het (heel erg eigenwijze) Hert ontstaan?

Het idee voor Fred kreeg ik toen ik een hele vette jetlag had, in 2012. Omdat ik niet kon slapen, ben ik maar opgestaan en aan het werk gegaan. Herten vond ik altijd al heel leuk, maar dan wel zoals herten echt zijn. En ik ergerde me eraan hoe herten, vooral rond Kerstmis, altijd worden afgeschilderd als lief en schattig, met mooie wimpers enzo.

Fred is gebaseerd op een éénender, dat is een jong baldadig mannetje dat het roedel wordt uitgezet. Hertenmannetjes krijgen elk jaar een nieuw gewei met telkens een ender (zijtak) erbij. Het zijn eigenlijk pubers, die gaan moeilijkheden maken, dingen kapot maken, een beetje zinloos geweld, haha. Daar wilde ik een verhaal over maken, over dat recalcitrante gedrag. Dat soort tegendraadsheid past bij me. Toen ik aan het verhaal begon hoorde ik eigenlijk direct al die stem van: “ach wel nee, zo ben ik helemaal niet, hoe kom je daar nou bij”, dat was Fred, die ging zich er mee bemoeien. En zo ontstond het idee om Fred met mij, als tekenaar en verteller, in discussie te laten gaan.

Fred het (heel erg eigenwijze) Hert, het eerste prentenboek van Pépé Smit, de voorloper van Fred en de Rare Vogel

Je hebt een kleutervoorstelling gemaakt over Fred. Hoe is dat?

Een paar keer per jaar sta ik op het podium met een kleutervoorstelling. Ik ga dan de dialoog aan met Fred, die op een doek achter mij te zien is. Om de timing goed te krijgen, zodat de animatie klopt met het gesprek, dat is heel leuk om te doen. Want kinderen roepen er altijd doorheen en daar moet je dan ook nog op tijd op reageren, dat houdt het spannend.

Om zo’n animatieprogramma te beheersen en te ontdekken, dat vind ik heel leuk. Daar kan ik echt dagen mee bezig zijn. Ik heb wel eens uitgerekend dat ik 50 cent per uur verdien, haha. Maar het is fijn om iets nieuws te leren. Ik wil gewoon ook weten of ik het kan. Bovendien kan ik die kennis dan weer in mijn “grotemensenwerk” toepassen.

Fred het Hert heeft ook een ganzenbordspel
Het ganzenbordspel van Fred het Hert (te vinden op de website van Fred)

“Grotemensenwerk”? Vertel!

Samen met Harm van den Berg hebben wij Studio Plancius opgericht. We maken videoproducties voor de culturele sector. Onze klanten zijn o.a. documentairemakers, filmproducenten en culturele instellingen. Zo heb ik recent, door wat ik geleerd heb met dat animeren, de titels en intro’s gemaakt van documentaires voor de NPO. Dit zijn trouwens bloedserieuze documentaires over de allerergste onderwerpen, die je maar kunt bedenken. Daardoor denk ik heel vaak, wat bof ik toch met mijn leven.

Wat voor opleiding heb je gehad?

Eerst heb ik de Rietveld Academie gedaan en later het Sandberg Instituut. Direct na die laatste opleiding had ik al een solotentoonstelling in New York. In die tijd maakte ik foto’s en bewerkte ze. Ik hield ervan om te morrelen aan veronderstellingen over vrouwen, over macht. Ik probeerde clichés onderuit te halen met foto’s waarin ik van alles in scène zette. Toen al was ik tegendraads. Zo had ik bijvoorbeeld een foto van mijzelf als pin-up met lange blonde haren. Dat leek althans zo vanuit de verte, maar als je dichterbij kwam, dan zag je, dat het eigenlijk haar okselhaar was.

Op een gegeven moment kwam ik bij de krant terecht. Ik heb o.a. een tijd bij de NRC gewerkt. Daar werkte ik voor het CS, een vreselijk leuk katern, dat over kunst en cultuur ging. Als hoofd-illustrator maakte ik daar covers en echt grote spreads. Toen op een gegeven moment mijn chef wegging en er dus een nieuw hoofd kwam, was het logisch dat de hele “look-and-feel” van de krant veranderde. En ik paste daar niet meer. Dat was ook min of meer het begin van het ontstaan van Fred. Mijn redacteur ging een boek schrijven en toen dacht ik, dat is een goed idee, dat ga ik ook doen!

Evert-Jan, een poepvlieg met smetvrees, is ook een prentenboek van de hand van Pépé Smit

Hebben jouw 7 prentenboeken een bepaald thema?

Ik hou van tegendraadsheid. Naast Fred heb ik bijvoorbeeld nog een ander prentenboek gemaakt over Evert-Jan, een poepvlieg met smetvrees. Evert-Jan is gewoon een watje, in ieder geval anders dan de rest van zijn familie. Dat geeft grappige situaties: Evert-Jan moet van zijn moeder poep eten en hij moet gewoon zijn bord leegeten. Heel herkenbaar voor kleuters, behalve dan dat het om het eten van poep gaat. Dat maakt het weer lastiger om te begrijpen voor een mensenkind. Die omgekeerde moraal vind ik grappig.

En in mijn tweede prentenboek Pluis is het zat is Pluis een meisjeskonijn. Ik vond dat er te weinig prentenboeken waren met een meisje in de hoofdrol. Ze wordt door haar baasje “gemakeupt” en geknuffeld en dat wil ze niet: ze is het zat om met zich te laten sollen en ze ontsnapt om een wild konijn te worden.

De boeken van Fred het Hert

Fred het Hert is ook anders dan anderen. In het eerste prentenboek Fred het (heel erg eigenwijze) Hert heeft hij gewoon hoeven, maar hij wil handen!
In Fred kan niet slapen komt een beetje ranzige zwaarbehaarde boswachter voor, dat leek me heel grappig om dat in een kinderboek te zetten.
In Fred wil ook naar school ontdekt Fred dat leren leuk is, maar vraagt ie zich ook af, wat je er eigenlijk mee moet, met die kennis. Eén plus één is twee, maar wat moet je er eigenlijk mee?
In Fred zoekt vriend kiest hij een slak uit als vriend, niet de meest voor de hand liggende vriend, als je een hert bent.
En in het prentenboek wat nu uitkomt, Fred en de Rare Vogel, komt Fred een rare vogel tegen, eentje die nog wat opvoeding gebruiken kan, want er komen wel heel rare woorden uit zijn bekje.

Ik maak gewoon een boek dat ik leuk vind. Alleen ik maak hem op zo’n manier dat ik denk, dan is het voor die kinderen ook leuk. Maar ik ga helemaal niet bedenken, wat zouden die kinderen leuk vinden. Ik denk niet commercieel. Gelukkig doet hij het voor een “off-the-road”-boek goed.

Het prentenboek Fred en de Rare Vogel is alweer het 5e deel van de reeks over Fred het Hert, van Pépé Smit

Je hebt een bijzondere voornaam, Pépé. Hoe komt dat?

Ik heet eigenlijk José, naar een lieve tante. Maar ik ben geen José, dat wist ik al toen ik een kind was. Ik ontdekte dat in Spanje de mannelijke vorm José, als je nog klein bent, als bijnaam Pépé heeft. Dat vond ik een veel leukere naam. Sinds dat ik 16 ben, ben ik mezelf Pépé gaan noemen.

Pépé Smit tijdens onze videocall. Haar 5e prentenboek Fred en de Rare Vogel komt uit
Pépë Smit in onze whatsapp-videocall

Maak je eigen prentenboek …

Op (die hele leuke website) Fred het Hert is er een pagina Doe het lekker zelf. Die pagina stimuleert kinderen om zelf aan de slag te gaan, om zelf een prentenboek te maken. Dat vind ik ontzettend leuk om te doen. Ik krijg de mooiste exemplaren binnen.

In het vervolg daarvan ben ik ook begonnen met een workshop voor volwassenen met hetzelfde onderwerp. Het is nu nog een workshop, maar uiteindelijk moet het een boek worden. Ik leg het proces in feite heel klassiek uit, maar wel speels. Zo bemoeit Fred zich er af en toe mee en ik teken wat je nodig hebt om te beginnen. Maar ik laat ook zien, wat je niet nodig hebt, bijvoorbeeld je kinderen, haha. Het wordt geen saai boek dus.

Als mensen geïnteresseerd zijn in de workshop kunnen ze me mailen.

Winactie: win een exemplaar van het nieuwste prentenboek van Pépé Smit, Fred en de Rare Vogel

In samenwerking met uitgeverij De Harmonie en Pépé Smit mocht ik een exemplaar van Fred en de Rare Vogel weggeven. Er waren ook 5 troostprijzen: een heruitgave van het eerste prentenboek over Fred, in minivorm.

Kijk via het YouTube kanaal van All Kinds of Things wie er gewonnen hebben! En heb je gewonnen? Stuur me dan even een mailtje met je NAW-gegevens, dan krijg je het boekje opgestuurd.


Ik schrijf dit artikeltje omdat ik een enorme fan ben van Fred. En ik niet alleen! Van Kim van Kooten weet ik ook, dat ze Fred enorm waardeert. (lekker namedroppen). Ik zag zelfs op Pinterest een taart met Fred het Hert erop! Dan ben je pas echt fan, als je een taart met Fred erop vraagt voor je verjaardag. Er moeten dus meer mensen van het bestaan van Fred het Hert afweten, want dat verdient hij!
De winactie was een samenwerking met de uitgeverij, als een extraatje.

Echte fans van het prentenboek Fred het Hert vragen zelfs een Fredtaart voor hun verjaardag

Andere leuke prentenboeken, waar ik ook al jaren fan van ben, zijn de boeken van Het Muizenhuis. De hoofdpersonen zijn Sam en Julia. De verhaaltjes zijn niet zo bijzonder, maar wel de realisering van de prenten zelf. Die zijn een lust voor het oog: alles is gemaakt van hergebruikt materiaal en zelfgemaakt door Karina Schaapman en haar team. Heel inspirerend om te zien!