De Amsterdamstraat in Haarlem is geen normale winkelstraat. Je komt hier omdat je iets nodig hebt. Althans dat geldt voor mij. Maar het is een echte buurtwinkelstraat voor de mensen uit de buurt. Het is een belangrijke levensader, waar ze hun buurvrouwen tegen komen. En de mannen hun voetbalmaten.

Voor mij is een winkelstraat een straat, waar je op een zaterdagmiddag gewoon een beetje doorheen struint, min of meer voor de gezelligheid. Een beetje winkelen, een kopje koffie, even een boekwinkel in, dat werk. Een winkelstraat, zoals de Beethovenstraat in Amsterdam, de straat waar vroeger mijn winkel zat. Daar is de Amsterdamstraat niet voor.

De straat komt uit bij de Amsterdamse Poort en hij ligt in het midden van een arbeiderswijk, de Amsterdamsewijk. Wij wonen tegen die wijk aan. Ik kom er, sinds ik thuis werk, vrijwel dagelijks. En meer en meer raak ik gecharmeerd van deze buurtstraat.

De Prijsmepper

Veel goedkope winkels

Dat de Amsterdamstraat in Haarlem in een arbeiderswijk ligt, merk je aan de hoeveelheid goedkope winkels. Er zit een Kruidvat, een Zeeman en een Dekamarkt. We hebben zelfs een outletwinkel van het Kruidvat hier, goedkoper is er niet. Er zit ook een soort pandjeshuis, waar je je gitaar kunt verpanden, als je even te weinig te makken hebt.

En ook de snackbar doet hier altijd goede zaken. Zo goed, dat ze recent de boel hebben opgeknapt. De tweedehands kinderkledingwinkel wordt, na jaren gesloten te zijn geweest, ook opgeknapt, zodat ze binnenkort weer open kunnen.

Sinds een jaartje zit er een Turkse bakker, waar ik één keer in de week een wit puntje koop, omdat het zo lekker is met jonge kaas. Maar ik koop er twee, omdat ze zo belachelijk goedkoop zijn, dat ik me een beetje schaam om er maar eentje te kopen.

Maar ook wat minder goedkope winkels

De goedkope winkels worden afgewisseld met wat minder goedkope winkels in deze buurtwinkelstraat. Blijkbaar wonen er in de buurt toch meer mensen zoals ik, die het niet moeilijk hebben om rond te komen.
Een heerlijke groenteman bijvoorbeeld, waar je altijd met meer de deur uit gaat als dat je van plan was. Ja, wat wil je, als je een sappig smaakvol mandarijntje in je hand krijgt geduwd!
En ook een paar winkels naast het Kruidvat zit een niet stuntende drogist, die er toch ook al jaren zaken doet. Zelfs de damesmodezaak zit in de Amsterdamstraat in Haarlem op zijn plaats.

De sigarenboer in de Amsterdamstraat

De sigarenwinkel in de Amsterdamstraat in Haarlem

De beste plek om te zien wat er in deze buurt en in deze buurtwinkelstraat gaande is, is de sigarenwinkel. Iedereen komt er. Pakjes sigaretten (er wordt in deze buurt nog lekker veel gerookt), tijdschriften, snoep, kaarten en een PostNL-afhaalpunt, de sigarenwinkel doet het allemaal, en hoe! Het is geen straf om hier te moeten wachten, want wat er voor je ogen gebeurt lijkt wel een film.

Gisteren kom ik binnen in een volle winkel. Ik loop naar het uiterste einde om daar mijn postpakketje af te leveren en heb dus goed zicht op de winkel. De vrouw, type blondine met veel ringetjes in haar oorlel, die de boel daar runt, heeft alles in de gaten. Ze wordt totaal niet nerveus van die volle winkel en iedereen krijgt een extra vriendelijk woordje. Het lijkt wel of ze ze allemaal persoonlijk kent. Alle ballen worden makkelijk hoog gehouden.

Het lijkt wel een film

De bankpas van een wat oudere slonzige vrouw, die twee pakjes sigaretten moet afrekenen, weigert. Ze houdt iedereen op. Mijn gedachte is, o jee, ze kan het niet betalen. De sigarenvrouw zegt alleen maar: “rustig aan, mop, het lukt zo vast wel, doe het nog maar een keertje, ja, daar, onderaan moet je hem erin steken” en hopla, het lukt!

Een volgende klant die snel even iets afrekent, krijgt nog, terwijl ze wegloopt, te horen: “wil je nog een kleurplaat? Leuk, voor je kinderen!”
En ook de klant daarna krijgt die vraag. Het antwoord is “nee, bedankt”, maar hij mag ook een aansteker uitzoeken: “ja, dat wil je toch wel, toch?”

Vervolgens een jongen van 25, kort geschoren haardracht met een tattoo in zijn nek, die lachend voor de toonbank staat met een lot in zijn handen. Zijn gezicht spreekt boekdelen, dus de sigarenvrouw zegt: “tientje zeker?” Hij lacht. “O, dan weet ik het al, dan weet ik het al. Zeg maar niets meer”. En terwijl ze het lot in de computer invoert om te kijken hoeveel hij heeft gewonnen, zegt ze: “o jee, ik doe het verkeerd, o, wat erg, wat jammer, nou gaat het niet door”. Gelukkig voert ze een showtje op, en iedereen in de winkel moet lachen.

Als ik uiteindelijk aan de beurt ben en zeg “het lijkt wel een film” zegt ze: “ja, je moet er wel iets van maken, toch, anders is het maar ongezellig, toch?”.

De DEKA-markt op het pleintje van deze buurtwinkelstraat in de Amsterdamse Buurt

De Amsterdamstraat in Haarlem als levensader

Je voelt dat de Amsterdamstraat in Haarlem leeft, dat mensen er komen omdat ze zo even onder de mensen zijn. Als je onder de armoedegrens leeft, vind je het moeilijk om mensen bij jou thuis te vragen. De kans dat je vereenzaamt is groot. Dit soort straten zijn essentieel voor deze bevolkingsgroep. Een buurtwinkelstraat is enorm belangrijk voor een buurt.

Bij de Dekamarkt zitten de mannen op hun rollator of hun scootmobiel in de hoop iemand tegen te komen om even een babbeltje mee te maken. Ook de mannen die drinkend hun dag doorkomen verzamelen vaak op het pleintje om de laatste roddels uit te wisselen. En in diezelfde Dekamarkt vang je de mooiste flarden op van gesprekken: “ja, dat beeld blijft je je hele leven bij”. Ik hoef de rest niet te horen en fantaseer er lustig op los: een bloederig ongeluk, een vreselijke bevalling, of erger nog? Niets is onmogelijk, het lijkt hier wel een film.

Het verbaast me, dat ik vandaag voor de Dekamarkt een verkoper van de Daklozenkrant zag staan. Ik denk niet, dat ie veel krantjes verkoopt in deze buurt. Niet voor niets zit de Haarlemse Voedselbank om de hoek van de Amsterdamstraat, een buurtwinkelstraat bij uitstek!