Gisteren at ik broeder. Ken je het? Een broeder is een lekker soort krentenbrood, maar niet zo droog als gewoon krentenbrood. Broeder maak je in een pan op het fornuis en het is niet moeilijk om te maken. Het is een prima manier om oud brood te verwerken en het past dus helemaal in deze tijd van zo min mogelijk voedselverspilling. Een broeder maken zonder oven is makkelijk en je doet er ongeveer 35 minuten over. Wederom één van die mik-en-mixrecepten, waar ik zo van hou. Broeder is lekker als lunchgerecht, maar ook als dessert doet hij het goed. Voor ongeveer 6 normale porties.

Broeder maken zonder oven

Benodigdheden:

  • 400 gram oud brood, zonder korstjes
  • 1/2 liter karnemelk
  • 100 gram suiker
  • 2 grote eieren
  • 150 gram rozijnen
  • 1 theelepel zout 
  • wok- of braadpan
  • eventueel kaneelpoeder en/of poedersuiker           .

Mix alle ingrediënten in een keukenmachine door elkaar tot het een smeuïge substantie is. Verhit in een wok- of braadpan wat olie op een laag vuur.

Doe de broodmassa in de pan. Bak nu heel langzaam in een kwartier met het deksel erop zodat de onderkant goudbruin wordt. Keer de broeder om en bak ook de andere kant in een kwartier goudbruin. Als de broeder klaar is, plaats je hem op een bord. De broeder is zowel warm als koud lekker. Voordat je hem opdient, kun je hem bestuiven met kaneelpoeder of poedersuiker naar smaak. Recept van Brood.net.

Dit is de Ruysdaelkade in Amsterdam. Broeder maken zonder oven gebeurde hier op één hoog.
Ruysdaelkade 65, Amsterdam

Recept van vroeger

Het is een oud recept. Mensen vroeger waren oneindig veel beter in zuinigheid. Alles was gericht op het tegengaan van voedselverspilling en spaarzaam omgaan met restjes. Het zou fijn zijn als we wat dat betreft terug konden naar die tijd. We kunnen echt wat leren van onze grootouders.

Over vroeger gesproken. Toen ik uit huis ging, als twintigjarige, was mijn eerste huis een halve woning in de Pijp in Amsterdam, Ruysdaelkade 65, 3-hoog achter. In de negentiende eeuw konden veel mensen zich geen hele etagewoning veroorloven en etages werden daarom vaak doormidden gedeeld, zodat men een halve woning kun huren. Vaak woonden er in die tijd gezinnen met zes of zeven personen in zo’n halve woning. Het waren twee woningen op één verdieping met ieder een grote kamer van 4 bij 6, met een aangrenzende bedstee. En verder was er nog een kleine keuken en een wc. Dat was het. Hierboven op de foto zie je mijn oude huis. Ik vond nog oude contactsheets, die ik heb gescand en invert opgeslagen. Zo krijg je een beeld. Ik zei altijd, dat ik “3 hoog achter in de Pijp” woonde, een uitdrukking die letterlijk op mij van toepassing was. Op de middelste foto van de linkerrij kun je mijn keukenraam zien, heel erg klein! De middelste foto van de rechterrij is mijn keukenraam boven het kleine aanrecht. Helaas heb ik geen foto’s meer van de keuken zelf.

Voor een arme student als ik was dit een perfect huis natuurlijk, helemaal met een huurprijs van 52 gulden (!) per maand. Het leuke was dat ik daar samenwoonde met een vriendin, die de andere halve woning had en we beiden dus de hele verdieping bezetten. Zij woonde aan de voorkant, ik aan de achterkant. Tussen onze twee halve woningen was een deur. Als we zin hadden in gezelschap ging die deur open. Als we dat niet hadden, ging hij weer dicht.

Broeder maken zonder oven in een kleine keuken

De keuken in die halve woning was klein, echt klein. Ik denk dat het nog geen 5 vierkante meter was inclusief de wc, die uitkwam in de keuken. Ze namen het toen nog niet zo nauw met de voorschriften. Ik had een gootsteentje met een klein aanrecht van 1 meter 30, daarboven zat het raam. Je kon er je kont niet keren, zoals mijn moeder dat zo mooi kon omschrijven.

Onder ons woonde meneer Manassen. Een man op leeftijd die in zijn eentje op twee halve woningen woonde. Hij vond het wel gezellig, twee van die jonge meiden boven zich en hij fêteerde ons vaak op een plakje broeder. Veel ander bezoek kreeg hij niet. Hij zal niet rijk zijn geweest, want aan opknappen van zijn twee halve woningen deed hij niet. De twee kleine keukens zagen er exact zo uit zoals bij ons. Maar in de voorste keuken had hij een douchecompartiment geplaatst, dat was al behoorlijk luxueus voor zijn doen. In de achterste keuken had hij slechts één kooktoestel met 2 pitten. Hij kon daarom alleen maar “bakken” in een braadpan. Zodoende was broeder een perfect gerecht voor hem om te maken, want hij kon die broeder maken zonder oven.

Tiny house

Tegenwoordig zijn er mensen die bewust klein willen wonen in bijvoorbeeld een Tiny House of een stacaravan. In dit soort huisjes is de ruimte zo praktisch mogelijk ingericht. De bank wordt het bed, onder de trap zijn alle ruimtes overzichtelijk ingedeeld in kastruimtes en in het keukentje staat een handig ingedeeld klein keukenblok. Een reden om te kiezen om kleiner te gaan wonen kan zijn, dat mensen kiezen voor een duurzame woon- en levensstijl. Maar ook maken bevolkingsgroepen met een hoger inkomen in toenemende mate gebruik van Tiny Houses, stacaravans of woonwagens als gast- of weekendverblijf.

Of je nou een arme student bent, of een Tiny House-bewoner, voedselverspilling is iets wat ons allemaal aangaat. Als er geen plaats is voor een oven in je kleine keukentje, dan is een broeder maken zonder oven een makkelijke en lekkere manier om verspilling tegen te gaan en toch op gebak te fêteren. Wat een goede reden om geen restjes oud brood meer weg te gooien. Eet smakelijk!

Een broeder maken zonder oven kan heel goed in een kleine keuken
Klein keukenblok in een kleine keuken

Dit artikeltje is ontstaan uit een samenwerking.