Het Museum van de Geest | Dolhuys in Haarlem is een museum over psychiatrie en behandelt de geschiedenis van de psychiatrie in Nederland. Het museum probeert te laten zien dat de scheidslijn tussen gek en geniaal niet groot is. Want wie bepaalt dat je hyper bent of enthousiast? Of dat je vindingrijk bent of een fantast?

HET MUSEUM OVER PSYCHIATRIE IS TIJDELIJK GESLOTEN! Het hele gebouw wordt al sinds april 2019 grondig gerenoveerd. Ook de indeling van de tentoongestelde museumstukken zal worden veranderd. Het komt wel terug, maar wel in een heel andere vorm. DE OPENING VAN HET NIEUWE GERESTAUREERDE MUSEUM IS NU GEPLAND OP 10 NOVEMBER 2020. OOK HET CAFÉ IS TOT DIE TIJD GESLOTEN, MAAR DAT GAAT PER DEZELFDE DATUM WEER OPEN.

Het Museum van de Geest in Haarlem is tot 10 november 2020 gesloten wegens renovatie

Het museum wordt gerenoveerd

Naast de renovatie van dit unieke historische gebouw uit 1320, het voormalige Pest-, Dol-, en Leprooshuis van Haarlem, komt er ook een totale nieuwe museumopstelling. Het Dolhuys heeft een oorspronkelijke dolcel, of eigenlijk meerdere, uit de zestiende eeuw, uniek in Europa. Het voelt adembenemend om in zo’n dolcel te zitten. Het is namelijk pikke- en pikkedonker als je de deur achter je dicht doet. Als je al niet “gek” was, dan zou je het daar wel worden. Ik neem aan, dat deze dolcel bewaard blijft, want zoiets unieks is fantastisch, heel bijzonder.

Genialiteit grenst aan abnormaliteit. Vincent van Gogh en Gerrit Achterberg zijn voorbeelden van genieën, die ook problemen ondervonden met hun geest. Zelf zullen ze er veel last van hebben gehad, maar dit soort geesten heb je nodig om de samenleving spannend te houden. Ooit een normaal mens tegen gekomen? En, beviel het?

In de vorige museumopstelling was het mogelijk om te testen wat voor persoonlijkheid je hebt. Er stonden een aantal testcomputers klaar waarmee je kon bekijken of je een introvert mens bent of dat je bijvoorbeeld graag mensen om je heen hebt. Let wel, aan de testen kon geen geloof worden toegekend. Het was allemaal maar een beetje doen alsof, maar toch was het leuk om de uitslag te lezen van bijvoorbeeld de rorschach-inktvlekkenmethode. Eigenlijk heb ik het idee, dat deze testcomputers zullen verdwijnen. Het voelt toch een beetje als niet meer van deze tijd, te veel spielerij. Maar wie weet, heb ik het mis, en komt het in de nieuwe museumopstelling van dit museum over psychiatrie gewoon weer terug.

De regentenkamer van het Dolhuys

De regentenkamer

Ik was er nog nooit geweest, maar tijdens de Open Monumentendagen van september 2019 kon je even een kijkje nemen in de Regentenkamer van toen nog Het Dolhuys. Een prachtige stijlkamer uit begin van de 17e eeuw, waar de toenmalige regenten hun vergaderingen hielden. Normaal is deze kamer niet toegankelijk, ook niet tijdens museumbezoek. Dan sta je achter een lint en mag je vanaf die plek een kijkje nemen. Hou dus de Open Monumentendagen in de gaten, want dan zal de Regentenkamer pas weer te betreden zijn.

Na een bezoek aan het Museum over Psychiatrie kun je lekker koffie drinken in het cafe van het Museum.

Het café van Museum van de Geest is prachtig geworden!

De verbouwing van het museumcafé van Museum van de Geest | Dolhuys is heel erg geslaagd. Het plafond is eruit gesloopt en in het café kun je nu tot naar het oorspronkelijke puntdak kijken. Het is heerlijk ruim en hoog en achter de bar zit een kleurrijk glas-in-lood-raam. In de keuken komen leerlingen te werken van het Ron Blaauw College van chefkok Ron Blaauw. Samen met zijn team wordt het museumcafé uitgebouwd tot een sociale onderneming waar reïntegratie plekken worden gecreëerd voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast werken er veel vrijwilligers.

In de serre, die wat ruimer is geworden, zit je heerlijk in het zonnetje en ook het terras is in de zomer fantastisch. Het café is ook vanaf die kant bereikbaar, zonder dat je dus het museum in hoeft. Aangezien het Museum op maandag is gesloten wordt het museumcafé op die dag ook verhuurd aan andere partijen. Denk daarbij aan huwelijken of kantooruitjes.

De voormalige ingang van het museum in Haarlem

Het Dolhuys heet nu Museum van de Geest

Het Museum van de Geest heette vroeger het Dolhuys. Veel mensen in Haarlem vinden de oude naam leuk, dus het zal even wennen zijn. Maar je begrijpt wel meteen dat dit museum over psychiatrie gaat. In de Hermitage in Amsterdam zit de dependance met Outsider Art, waarin kunstenaars hun fantasierijke innerlijke wereld tonen. Tot en met 3 januari 2021 is er een grote overzichtstentoonstelling te bezoeken van Willem van Genk, getiteld WOEST.

Aangezien het Museum van de Geest particulier gefinancierd wordt en geen subsidie ontvangt van de overheid is er een leuke crowdfunding gestart. Het is daarom voor een belangrijk deel afhankelijk van particuliere donaties en acties zoals deze. Doe een donatie van tien euro en doneer je naam aan de kunstinstallatie, die binnenkort in het museum te zien is. Die naam mag van jezelf zijn natuurlijk, maar je kunt ook andere namen doneren. Je moeder, je kleine broertje, je zoontje, je lief, je hond, ga zo maar door. Het idee is, dat mensen die hun naam doneren getuigen van hun #opengeest. Dat zij open van geest zijn en die geloven in een samenleving waarin iedereen gehoord en gezien wordt en mee mag doen. Doe je mee? Ga naar Jouw naam in het Museum van de Geest en lees erover. Of geef je meteen op via: https://museumvandegeest.nl/projecten/opengeest/

Voor een kleine impressie ten aanzien van de nieuwe inrichting van het museum, klik je op onderstaande foto. Je krijgt dan een fillmpje te zien, dat als het goed is, binnenkort werkelijkheid is.

Filmpje over het Dolhuys

Waar dan naar toe?

Als je niet naar het museumcafé kan, ga dan eens bijvoorbeeld naar Het Kweekcafé in de Haarlemmer Kweektuin aan de Kleverlaan 9 of De Dakkas, een café bovenop een parkeergarage, om de hoek van de Gedempte Oudegracht, De Witstraat 1A. Haarlem is niet groot, dus beiden zijn op redelijke loopafstand van het station. En allebei zijn aanraders.