za. mei 21st, 2022

Begin mei 2022 heeft het Museum van de Geest in Haarlem de Museum of the Year Award 2022 gewonnen. Het is de meest prestigieuze museumprijs in Europa waarbij innovatieve visies in de museumsector worden bekroond. Het is, zeg maar, de Oscar van de musea van Europa.

De woorden van de jury waren lovend:

“Dit fantastische museumproject verkent de aard van de menselijke geest op een unieke en innovatieve manier en belichaamt de kracht van musea in de samenleving. Het is een zeer inspirerende, mensgerichte instelling.”

In het museum beleef je persoonlijke verhalen aan de hand van objecten en kunstwerken die je aan het denken zetten over onze menselijke geest, het belang van mentale gezondheid en sociale inclusie. Met de kunst en cultuurprogramma’s maakt het museum op een interactieve manier mentale gezondheid bespreekbaar. De missie is geslaagd wanneer bezoekers naar huis gaan met een open geest en oprechte nieuwsgierigheid naar de ander.

Museum van de Geest in Haarlem is Museum van het jaar 2022

Innovatief museum

Heette het museum vroeger Het Dolhuys, sinds de heropening in 2020 heeft dit museum in Haarlem een totaal nieuwe opstelling en heeft het zijn naam veranderd in Museum van de Geest. En dat betekent dat, als je vroeger wel eens in dit museum bent geweest, je eigenlijk alles uit die tijd moet vergeten en je moet openstellen voor een totaal andere tentoonstelling. Zoals het museum zelf ook uitdraagt: wees OPEN VAN GEEST en laat je verrassen door een innovatief museum, waarbij je ook nog van alles over jezelf te weten komt. Erbij horen en meedoen, ongeacht hoe jij je voelt, eruit ziet of hoe jij je gedraagt, is het fundament van de nieuwe vaste opstelling. Hiermee wil het museum een bijdrage leveren aan een inclusieve samenleving.

Historisch gebouw

Het Museum van de Geest huist in een uniek historische gebouw uit 1320, het voormalige Pest-, Dol-, en Leprooshuis van Haarlem. Of eigenlijk zijn het gebouwtjes, want als je vanuit de verte kijkt vanaf de kant van het station, lijkt het wel een klein dorpje. De huisjes zijn in de loop der eeuwen tegen elkaar aangezet en gebouwd. Na de ingrijpende renovatie en verbouwing, die twee jaar heeft geduurd, is er een mooie mix en een eclectisch geheel ontstaan, een echt museum van nu.

De regentenkamer van het Dolhuys

De regentenkamer en de dolcellen

Ik was er nog nooit geweest, maar tijdens de Open Monumentendagen van september 2019 kon je even een kijkje nemen in de Regentenkamer van toen nog Het Dolhuys. Een prachtige stijlkamer uit begin van de 17e eeuw, waar de toenmalige regenten hun vergaderingen hielden. Normaal is deze kamer niet toegankelijk, ook niet tijdens je museumbezoek. De deur is hartstikke dicht, dus je kunt zelfs niet eens een glimpje zien. Bovenstaande foto heb ik genomen tijdens bovengenoemde monumentendag. Hou dus in de gaten wanneer deze dagen er zijn, want dan zal de Regentenkamer pas weer voor het publiek te bekijken zijn.

Een ander origineel deel van het Dolhuys is een oorspronkelijke dolcel, of eigenlijk meerdere, uit de zestiende eeuw, uniek in Europa. Het voelt bijna adembenemend om in zo’n dolcel te zitten. Doe de deur achter je dicht en ervaar hoe het is om zo opgesloten te zitten in het aardedonker. Als je al niet “gek” was, dan zou je het daar wel worden. De dolcel is gewoon in de nieuwe opstelling te zien.

Audiotour

In de nieuwe opstelling van het Museum van de Geest in Haarlem krijg je een audiotour mee. Zonder die audiotour mis je van alles en is een bezoek aan het museum gewoon niet leuk. Dus dit keer niet eigenwijs wezen … (ik hou zelf niet van audiotours, ben altijd van “ik doe het zelf wel”, maar ik was blij, dat ik het dit keer wel had gedaan).
Je kunt kiezen tussen 5 tours:

1) de Highlights Tour

2) de Open Geesttour

3) de Flow Slow Arttour

4) de Kindertour (8 – 12 jaar)

5) de Young Adults Tour (13 – 18 jaar)

De tours binnen het Museum van de Geest geven je een verschillende manier van kijken. Buiten deze 5 tours zijn er ook routes voor mensen, die werkzaam zijn in de psychiatrie en is er een mogelijkheid om een rondleiding te boeken. In dat laatste geval kan dat met of zonder audio.

1. Highlights Tour

Het woord zegt het al: van alle dingen die het museum laat zien krijg je via de audio de hoogtepunten van de tentoonstelling tot je. Je slaat dus dingen over, want er is te veel om alles in één keer tot je te nemen. Over deze tour doe je gemiddeld een uur tot anderhalf uur.

2. Open Geesttour

Met de Open Geesttour maak je zelf je keuzes. Via de audio kun je zelf aanklikken wat jou interessant lijkt en overslaan wat je niet hoeft te horen. Er is heel veel informatie beschikbaar, dus als je wilt zou je de hele dag hiermee kunnen doen. Maar de meeste mensen hebben aan één à anderhalf uur genoeg. Dan zit je “vol”, zeg maar.

3. Flow Slow Arttour

Tijdens de Flow Slow Arttour gaat het over ‘de tijd nemen’ en is meer gericht op de kunstwerken, die in het museum hangen. Deze route is gemaakt in samenwerking met Flow Magazine. Je staat stil bij minder werken, maar door aandacht te schenken aan een paar objecten, zie je dingen die je anders niet had opgemerkt en ervaar je de werken ook op een andere manier. Het is een nieuwe manier van museumbezoek, waar dit Museum over psychiatrie in Haarlem mee komt.

4. Kindertour

In de kindertour krijgen kinderen speciaal voor hun leeftijd geschikte verhalen te horen. Maar niet alleen dat, ook krijgt elk kind (tussen de acht en twaalf jaar) een apart papieren (lekker ouderwets) boekje mee. Zo leert het kind aan de hand van dit boekje en de audiotour meer over zichzelf. Aan de hand van de keuzes en de antwoorden die het kind daarop geeft komt hij of zij terecht bij een boekendubbelganger. Deze boekendubbelganger is een personage uit een kinderboek, dat net zo grappig, net zo moedig, net zo handig, sportief of dromerig enz. is als het kind. Natuurlijk zijn deze kinderboeken allemaal verkrijgbaar in de Museumshop. Deze kindertour spreekt mij erg aan (daar komt mijn oude liefde voor kinderboeken namelijk weer aan zijn trekken).

5. Young Adults tour

Wat voor de kinderen van 8 tot 12 is gedaan, is ook gedaan voor mensen tussen de 13 en 18. Geselecteerde verhalen en objecten die tot hun verbeelding spreken en een speciale boekje, waar ze hun eigen handleiding mee maken. Heel fijn voor sommige ouders, die absoluut niet weten waar hun puber mee bezig is. En dan maar hopen, dat ze de handleiding ook thuis laten zien …

Ook tijdens deze Young Adults Tour worden de jong volwassenen uitgenodigd eens een boek te lezen, waar ze zich in kunnen herkennen. Alle young adults boeken (ongeveer 40 titels) binnen de tour zijn te koop in de Museumshop.

Museum van de Geest in Haarlem, de Universele Verklaring van de Open Geest

Universele Verklaring van de Open Geest

De laatste zaal die je bezoekt in het Museum van de Geest is een hele speciale. Het onderwerp van die zaal is de Universele Verklaring van de Open Geest. Die luidt:

Ik probeer iedereen met een open blik te benaderen. Ik denk dat iedereen talenten en mogelijkheden heeft en daarom recht heeft op onderwijs en werk of zinvolle dagbesteding naar vermogen. Ik ben tegen stigma en uitsluiting. Ik geloof in een samenleving waarin iedereen gehoord en gezien wordt en mee mag doen.

Onderschrijf jij ook deze gedachte, laat dat dan zien door je naam toe te voegen aan het plafond. Een katrolletje zorgt ervoor dat je erbij komt te hangen. Koningin Maxima, die in november 2020 het museum opende, ging je voor.

Het café van Museum van de Geest is prachtig geworden!

De verbouwing van het museumcafé is ook heel erg geslaagd. Het plafond is eruit gesloopt en in het café kun je nu tot naar het oorspronkelijke puntdak kijken. Het is daarom heerlijk ruim en hoog en achter de bar zit een kleurrijk glas-in-lood-raam. In Café Thuys werken mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast werken er veel vrijwilligers (yours truly).

In de serre, die wat ruimer is geworden, zit je heerlijk in het zonnetje en ook het terras met uitzicht op de Bolwerken is in de zomer fantastisch. Het café is ook vanaf die kant bereikbaar, zonder dat je dus het museum in hoeft. Aangezien het Museum op maandag en dinsdag gesloten is, worden er op die dagen evenementen gehouden, meestal voor bedrijven.

Café Thuys is op dezelfde dagen en tijden open als het museum. Ik durf te wedden dat dit café museum, op loopafstand van het station van Haarlem, zomaar eens een nieuwe hotspot wordt!

Informatie Museum van de Geest

Museum van de Geest
Schotersingel 2
2021 GE HAARLEM
Openingstijden: wo – zon: 11.00 – 17.00 uur.

Toegangskaartjes bestel je hier.


Lees ook:

By Jeannet

20 thoughts on “Museum van het Jaar 2022: Museum van de Geest in Haarlem”
    1. Hoi Francis, moet je zeker doen. Zoals ik dit museum heb gekend, was ie heel leuk. Dus ik twijfel er niet aan, dat het goed komt. Dank voor je reactie, gr. Jeannet

    1. Haha, ja jammer, heb je echt pech. Maar ik wens je veel plezier met je jaarkaart, er zijn nog genoeg musea over! gr. Jeannet

    1. Jammer dat je pas achter zulke dingen komt als ze gesloten zijn. Ik hou van dit soort musea

      1. hoi Véronique, maar in april 2020, nog eeeeeeven wachten, gaan ze weer open. Mocht je ooit in Haarlem komen, zet dit museum op je lijstje. Dank voor je reactie! gr, Jeannet

    2. Hoi Manon, daar heb je gelijk in. Maar de renovatie was echt noodzakelijk, het is een heel oud pand. En ze vinden nu nog meer houtrot e.d. waardoor de kosten oplopen. What else is new? leuke reactie, dank je wel, gr. Jeannet

  1. Moet eerlijk toegeven dat ik er ook nog nooit van gehoord had. Haarlem is nu ook niet direct een plek waar ik veel kom.

    1. Hoi Kristof, haha, dat begrijp ik. Vanuit België is het ook wel een eindje. Ze noemen Haarlem ook wel klein Amsterdam. Er komen ook steeds meer toeristen, omdat Amsterdam overvol is en het in Haarlem nog te belopen valt. Wie weet, ooit, kom je naar Haarlem. Dank voor het reageren, gr. Jeannet

  2. Brr zo kamertje lijkt mij helemaal niks! Ik ben al zo claustrofobisch. Jammer dat het dicht gaat.. Duurt vaak altijd zo lang hè, net zoals het Boijmans museum in Rotterdam. Wel fijn dat er ook een cafeetje komt.

    1. Hoi Naomi, ik heb in zo’n kamertje gezeten, het is echt doodeng, vreselijk naar. Maar dat café was altijd heel leuk, dus dat komt terug, zal wel weer heel leuk worden, hoop ik. gr. Jeannet en dank voor je reactie!

  3. Het woord parafernalia moest ik eerlijk gezegd even opzoeken maar het is me nu duidelijk. Wat een bijzonder museum en zonde dat het zo lang gaat sluiten.

    1. Hoi Caroline, goed dat je dat zegt, ik moet makkelijker woorden gebruiken. Ze hebben natuurlijk ook allemaal dingen gevonden nu, waardoor de renovatie duurder wordt en langer gaat duren. Zal je altijd zien. Dank voor het reageren, gr. Jeannet

  4. Nou zo jammer dat het nu gesloten is, woon zelf redelijk dichtbij namelijk. Musea meer gaan bezoeken staat nog op mijn lijstje voor dit jaar, zijn in noord Holland ook zoveel onbekende te vinden.

    1. Hoi Sabine, ik heb nu wat meer vrije tijd, dus kom nu opeens veel meer in musea. Dat is idd geen straf. Het stimuleert en motiveert om zelf aan de slag te gaan, althans dat heb ik met musea met moderne kunst. Niet met dit museum natuurlijk, hihi. Dank voor je reactie, gr. Jeannet

    1. Nou! Dat vond ik nou ook. Daarom dacht ik, snel dit verslagje even schrijven, nog 6 weken te gaan! Het zal wel helemaal anders worden straks. Ook wel weer leuk, een nieuw museum, maar deze is al zo mooi. Dank voor je reactie! gr. Jeannet

Comments are closed.