Ruim 3,5 miljoen Nederlanders gaan gebukt onder eenzaamheid, waarvan 1 miljoen in ernstige mate. Je eenzaam voelen is iets van alle leeftijden. Maar met name eenzame ouderen weten niet goed hoe zij uit de impasse kunnen komen. Je eenzaam voelen zeurt en knaagt en verdwijnt niet door een bezoek van een vriend of vriendin, kind of kleinkind.

Wat maakt mensen eenzaam, welke soorten eenzaamheid bestaan er en wat doet het met je gezondheid? Hoe kunnen we als maatschappij dichter tot elkaar komen om eenzame mensen te helpen en wat kan de politiek hierin betekenen?

Geschatte leestijd: 3 minuten

Drie soorten eenzaamheid

In Hunkeren naar verbinding (oktober 2021) beschouwt Joan van Baarle (75) eenzaamheid vanuit de existentiële, emotionele en sociale kant. Bij existentiële eenzaamheid heerst het intense gevoel nergens bij te horen, geen verbinding te kunnen maken. Emotionele eenzaamheid uit zich bij mensen die een groot verlies hebben geleden en we spreken van sociale eenzaamheid als er te weinig (diepgaande) sociale relaties zijn. 

In haar persoonlijke verhaal, dat als een rode draad door het boek loopt, komt Van Baarle achter haar eigen soort eenzaamheid. Het boek is gelardeerd met openhartige interviews met eenzame ouderen die vertellen hoe zij al dan niet met hun isolement hebben leren omgaan.

Hunkeren naar verbinding biedt ook oplossingen. Joan van Baarle gaat hierover in gesprek met onder meer hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder, filosoof Miriam Guensberg, hoogleraar Empowerment van Kwetsbare Ouderen Anja Machielsen, en cultureel antropoloog Ad Borsboom, die onderzoek deed naar de rol van ouderen bij de Aboriginals in Australië, bij wie geen eenzaamheid bestaat.

De overheid roept dat er beter voor onze eenzame ouderen moet worden gezorgd om zo isolement te verdrijven. Helaas richt zij zich alleen op voorkomen van sociale eenzaamheid en worden emotionele en existentiële eenzaamheid buiten beschouwing gelaten. Goedbedoelde oplossingen hebben daardoor onvoldoende effect. Want deze laatste twee vormen los je niet op met een gezellig praatje of wandeling. 

Eenzame ouderen en eenzaamheid; hoe los je het eenzaam voelen op?

Eenzaam voelen

Voel je je eenzaam en weet je niet hoe je die impasse moet doorbreken? Kijk dan eens op Eenzaam.nl, een site met allerlei oplossingen hoe om te gaan met eenzaamheid. Eenzaam.nl wordt beheerd door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Eenzaamheid voelt voor iedereen anders. De ene mens heeft meer betekenisvolle relaties of een groter sociaal netwerk nodig dan de ander. Het is niet aan mensen af te lezen of zij zich eenzaam voelen. Als je je eenzaam voelt, kan het lijken alsof je faalt. Er wordt (te) weinig over gepraat. Daarom is het goed om te kijken of er signalen zijn, die kunnen wijzen op eenzaamheid.

Over Joan van Baarle:

Joan van Baarle (1946) schreef eerder het boek Gevangen in geluid (2017), over de lijdensweg die haar dochter aflegde vanwege haar zeer ernstige vorm van tinnitus. Van Baarle studeerde politicologie en had verschillende leidinggevende functies bij de opvang van asielzoekers en mishandelde vrouwen. 

Door in de tussentijd over haar eigen eenzaamheid te schrijven wil ze anderen aansporen om over hun eenzaamheid te praten. Hunkeren naar verbinding is een boek voor 65-plussers die zich eenzaam voelen of mogelijk met eenzaamheid te maken krijgen, voor hun omgeving en voor mensen die nadenken over de invulling van de tijd na hun pensionering, in de derde levensfase. Maar ook voor iedereen die nog geen 65 is, maar wel met deze groep mensen te maken heeft zoals hulpverleners, artsen, mantelzorgers en vrijwilligers.

Door Jeannet

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *